تبلیغات
سپتیـامـا - پاره ای از تجارب شخصی در مدیریت سرمایه های انسانی - 1
سپتیـامـا
آینده را سـاختن به ز با آینده ساختن
علاقه دارم تا پاره ای از تجارب خویش را در حوزه مدیریت منابع انسانی و سرمایه های انسانی جهت علاقه مندان به اشتراک بگذارم. در ابتدای این بحث به علت مشغله کاری و فکری جاری، فرصتی برای طراحی هیچ طرح یا الگوی کلی ارائه کار ندارم و به همین جهت ممکن است که پراکنده گویی و خروج از یک چارچوب ارائه مطالب به صورت منسجم، از ویژگی های مطالب من گردد. ولی مهم نیست! چراکه اگر بگذارم که این موضوع نگران ام سازد و درصدد طراحی چارچوب بحث برآیم، آنقدر طرح موضوع به تعویق خواهد افتاد که شاید هیچ گاه موفق به انتشار آن نگردم.
پس بعد از توکل به خدای متعال سخن را آغاز می نمایم و برای آنکه شروع خوبی داشته باشم، در همین پست نیز مطالبی را به اختصار عرض خواهم کرد.
مخاطب این سخنان می تواند طیف وسیعی از خوانندگان را شامل گردد: کارمندان در هر سطح و در هر بخشی از صنعت، مدیران، کارشناسان مدیریت منابع انسانی و توسعه سرمایه های انسانی، دانشجویان رشته مدیریت، علاقه مندان به موضوعات علمی مرتبط و ....
فراموش نشود که ممکن است در بین راه به علت مشغله های جاری، بحث نیمه تمام رها شود و لذا از هم اکنون ادعایی بر کامل بودن بحث ندارم. مثلا ممکن است که این فرصت فراهم نگردد تا از موضوع مدیریت منابع انسانی خارج گردد و قدری نیز به مباحث توسعه و توانمندسازی بپردازم.

در اولین سخن باید از انتخاب رشته دانشگاهی یا تخصصی برای آینده سخن گفت. ما باید به این نکته دقت نماییم که قبل از آن که با کار و محیط رسمی و خشن کار و چالش های کاریابی مواجه شویم باید در انتخاب رشته دانشگاهی یا تخصص آینده خود دقت نماییم. صرف وقت کافی در این خصوص می تواند مسیر آینده زندگی ما را به نحوی شگفت آور تغییر دهد. متاسفانه در حال حاضر با این معضل مواجه هستیم که دانش آموزان در زمان انتخاب رشته، تنها به انجام چند مشورت کلی و  کوتاه اکتفا کرده و عموما بر اساس نظر و سلائق عمومی در تشخیص فرد موفق به انتخاب رشته می پردازند. نتیجه آن که شاید در صورت قبولی، رضایت جمع و فامیل و همسایه را در ظاهر جلب کرده باشند و خود را در بین دخترخاله ها و دخترعموها و پسرخاله ها و پسرعموها و دختر و پسر همسایه فرد موفقی نشان داده باشند ولی به زودی با چالش های سهمگین و متعدد و بعضا خطرناکی در خصوص ادامه تحصیل، خروج موفق از تحصیل، کاریابی و استخدام و موفقیت شغلی مواجه خواهند شد. شاید سال ها بعد متوجه شوند که اگر به جای مهندسی برق در رشته هنر یا به جای کارشناسی ریاضیات در رشته پرستاری مشغول به تحصیل شده بودند، برای شخص ایشان عواقب بهتری به همراه داشت.
آنچه که از موضوع فوق به بحث استخدام ارتباط می یابد این است که تلاش کنیم در رشته ای تحصیل کنیم یا حتی پس از یک تحصیل نامرتبط تخصص کسب کنیم که با چند نکته به شرح ذیل سازگار باشد:

- حوزه ای انتخاب گردد که مرتبط با علاقه قلبی ما باشد. علاقه به موضوع باعث می گردد تا تلاش بیشتری به ارائه نموده و مشکلات بیشتری را به جان بخریم. علاقه به حوزه ی علمی باعث افزایش توان روحی ما در تحمل سختی های راه باشد و بسیار متحمل است که در نهایت نتایج بهتری کسب نماییم. این نکته هم از حیث ظاهری (ریز نمرات تحصیل) و هم از حیث باطنی و درونی (سطح و عمق دانش و اطلاعات تخصصی) کمک خواهد کرد که امکان یابیم تا فرصت های شغلی بهتری را جستجو نموده و در مصاحبه های استخدامی و در رقابت با رقبای قدرتمند، نتایج اولیه بهتری را کسب نماییم؛

- اگر موضوع استخدام برای ما مهم است (که در عموم موارد چنین است)، حوزه ای انتخاب گردد که آینده استخدامی بهتری داشته باشد. آینده استخدامی بدین معنا است که در زمان فارغ شدن از تحصیل یا کسب تخصص، شرایط اشتغال حوزه مورد اشاره خوب باشد. مثلا دیپلمه ای که می خواهد به وضعیت درآمد و اشتغال پزشکان بنگرد، باید 10 تا 15 سال بعد را در نظر بگیرد و نمونه های فعلی و جاری را ملاک قرار ندهد. در این خصوص توجه به روندها نیز بسیار توصیه می شود. مثلا تاسیس تعداد زیادی بانک خصوصی، نمای آینده استخدامی رشته های مالی و حسابداری و اقتصاد را بهبود می بخشد و در همین مثال، افول روند تاسیس این بانک ها، می تواند روند استخدامی مذکور را با افت شدید مواجه سازد. پس ضروری خواهد بود تا به روندهای جاری که شرایط آتی را مشخص می سازند، توجه لازم مبذول گردد. برای حصول درک بهتری از موضوع باید به تعداد تقریبی تقاضای نیروی کار مرتبط، تعداد تقریبی عرضه نیروی کار آتی، تعداد مراکز علمی، تخصصی یا دانشگاهی ای که به تربیت متخصصان مربوطه اشتغال دارند و مواردی از این دست توجه کنید. دقت کنید که اگر جریانی عظیمی از تبلیغات برای تربیت در یک حوزه به راه افتاد که با پاسخ مثبت خیل عظیمی از علاقه مندان هم مواجه شد، الزاما بدین معنا نیست که زمان مناسب برای انتخاب شما هم باشد. به عبارت دیگر چه بسا که حوزه ای مناسب باشد، ولی فراخوان وسیعی که به راه افتاده است، وضعیت شغلی آینده را اشباع نماید و در واقع دیگر قدری دیر شده باشد (مانند تبلیغات وسیعی که چندی پیش در خصوص تربیت متخصصان تعمیر گوشی های همراه به راه افتاد).

- حوزه مورد علاقه ای انتخاب گردد که با یکی از فرصت های استخدامی در دسترس شما همگونی دارد. به عنوان مثال اگر پدر یا عموی شما، مالک یا فرد بسیار ذی نفوذی در یک حوزه خاص است، چه بسا که بتوان توصیه کرد که به فرصت های شغلی آتی مرتبط با حوزه مذکور نیز فکر کنید. پس اگر به دلایلی شانس بالایی برای استخدام در یک شرکت کامپیوتری دارید، شاید در شرایط علاقه یکسان بتوان مهندسی کامپیوتر را بیش از مهندسی شیمی به شما توصیه نمود؛

- حوزه ای انتخاب گردد که با نرخ بالاتر و سرعت بیشتری بتواند شرایط موفقیت را برای شما فراهم سازد. در این خصوص می توانید به آمارهای سالانه ملی و جهانی در خصوص میزان درآمد تخصص های مختلف توجه کنید. مثلا در طی سالهای اخیر متخصصان حوزه کامپیوتر و نرم افزار در درآمدهای بسیار بالایی در بین مشاغل مختلف در سطح جهان برخوردار بوده اند. وقتی که به طور عمومی متوسط درآمد یک شغل دو برابر شغلی دیگر باشد، با قدری اغماض می توان ادعا کرد که شغل مذکور با سرعت و نرخی دوبرابر نسبت به شغل مورد مقایسه، رفاه ناشی از درآمد را برای شما به ارمغان خواهد آورد؛

- حوزه ای انتخاب گردد که با روندهای عمومی حاکم بر جهان هماهنگی بیشتری داشته باشد. ما همواره به علت تغییر در فناوری و پیشرفت های حاصله از آن با محو شدن و به تاریخ پیوستن پاره ای مشاغل و ظهور پاره ای مشاغل جدید روبرو هستیم و این موضوعی است که در سرمایه گذاری فعلی مالی و وقتی و زمانی ما بر روی یک حوزه ی علمی، باید مورد توجه قرار گیرد. مثلا ممکن است که ما در آینده با مشاغلی همچون مهندس خانه های هوشمند، راهنمای فضانوردی یا طراح روبات های پزشکی مواجه باشیم. به همین نحو ممکن است که به علت تغییر در فناوری و پارادایم های حاکم، برخی مشاغل به تاریخ بپیوندند؛

- حوزه ای انتخاب گردد که اخذ تخصص در آن با قیود زمانی ما سازگار باشد. به عنوان مثال شاید بتوان در طی یک سال تعمیر دستگاه های خودپرداز را یاد گرفت و در شرکتی مرتبط و با حقوقی قابل قبول به کار مشغول شد ولی اخذ تخصص در پزشکی (تبدیل شدن به یک جراح قلب) مستلزم توان فرد برای تحمل و صرف وقتی بیش از یک دهه از عمر زندگی شما باشد؛

- حوزه ای انتخاب گردد که ورود به آن با هزینه متناسب و معقول و خروج از آن نیز با کمترین هزینه همراه باشد. به عنوان مثال یک مهندس صنایع که در حوزه استانداردهای ایزو تخصص یافته است به محض فروکش کردن تب ایزو در صنعت کشور می تواند به موضوعات متعدد دیگری مانند کنترل پروژه یا تعالی سازمانی ورود نماید و این در حالی است که یک متخصص در حوزه رآکتورهای اتمی با چنین شانس وسیعی مواجه نیست؛

- حوزه ای انتخاب گردد که تحلیل منفعت - هزینه آن را معقول جلوه دهد. از جمله منافع می توان به منافع آتی اشاره کرد و وقتی صحبت از منفعت آتی است باید ارزش زمانی منفعت را نیز درنظر گرفت (مثلا منفعتی که بعد از سه سال حاصل و جریان کسب آن آغاز شود بر منفعت مشابه که پس از هفت سال حاصل گردد، ارجحیت دارد). از جمله هزینه ها نیز می توان به هزینه های جاری کسب تخصص و هزینه های فرصت مرتبط اشاره کرد (منظور از هزینه های فرصت منفعت هایی است که به دلیل انتخاب حوزه مورد نظر، آنها را از دست خواهید داد که البته بحث خیلی مفصلی است)؛

- حوزه ای انتخاب گردد که با شرایط بومی و محلی شما سازگاری دارد. به عنوان مثال مهندسی نرم افزار و مهندسی سخت افزار - هردو - از جمله رشته های علمی ارزشمند و اصطلاحا باکلاس محسوب می گردند ولی این دو گرایش تخصصی برای فردی ساکن در کشور ایران حاوی دو نوع فرصت شغلی متفاوت هستند و علت آن را باید در سطح فناوری موجود در کشور و قدرت تولیدکنندگی کشور جستجو کرد؛

- حوزه ای انتخاب گردد که با سطح دانش پیش نیاز قبلی (- منظور دانشی است که به راحتی و در زمان کوتاه قابل اکتساب نباشد) و توان فکری و هوش و استعدادهای فکری و جسمی شما هماهنگی داشته باشد. عدم همسویی حوزه مورد انتخاب با توان فکری و استعدادهای شما ممکن است که منجر به کسب نتایج ضعیف بعدی گردد که طبیعتا مشکلاتی را در زمان اولین اقدام برای استخدام در پی خواهد داشت. در همین جا لازم به ذکر می دانم که بخش عمده ای از گزینه هایی که به استعداد ربط داده می شوند از طریق همت و پشتکار قابل حصول هستند. در واقع چنین فرض نمایید که هشتاد درصد از کسب موفقیت ناشی از وجود پشتکار است و تنها بیست درصد از آن را می توان به هوش ربط داد. در عین حال موضوع همگونی تخصص و استعداد برای کسب موفقیت در شغل آتی، قابل اغماض نیست.

نتیجه این بحث این که اگر در زمان اقدام برای ورود به یک دوره آموزشی نه چندان کوتاه مدت جهت اخذ یک تخصص یا دانش به پاره ای نکات نیز دقت نماییم، راه موفقیت در ورود به یک فرصت و مسیر شغلی خوب و همراه با کسب موفقیت های بعدی شغلی و در نتیجه ارتقا سریع تر در شغل مذکور را هموارتر ساخته ایم.
فراموش نکنیم که پیشگیری بهتر از درمان است.






برچسب ها: مدیریت منابع انسانی، HR، human resource management،
نوشته شده در تاریخ پنجشنبه سی ام شهریورماه سال 1391 توسط سپتیاما